Τα online games έχουν γίνει μέρος της καθημερινότητας για εκατομμύρια Έλληνες, προσφέροντας ευχαρίστως διασκέδαση, κοινωνική σύνδεση και ακόμη και εκπαίδευση. Ωστόσο, πίσω από την φαινομενικά απλή επιλογή για να παίξουμε κάποιο παιχνίδι online κρύβονται επιπλέον προκλήσεις που δεν προσεγγίζονται συχνά. Από την οικονομική εξάρτηση μέχρι την ψυχολογική επιρροή, η επιλογή μας για online παιχνίδια μπορεί να έχει μακροπρόθεσμες επιπτώσεις. Η ενημέρωση για τα πραγματικά χαρακτηριστικά και τους κινδύνους είναι ο πρώτος βήμας για να αποφύγουμε να γίνουμε θύματα της διαδικτυακής παγίδας.
Η οικονομική πλευρά: Πόσο πραγματικά κερδίζουμε ή χάνουμε;
Έρευνες δείχνουν ότι το 60% των χρηστών online games στην Ελλάδα έχει εμπλακεί σε κάποιο είδος οικονομικής εξάρτησης, είτε μέσω αγορών in-game content είτε μέσω παθητικής χρήσης κάρτας πιστώσεως. Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 2023, οι κατηγορίες free-to-play games κατέχουν το 78% του αγοράς παγιδευμένων παιχνιδιών στην Ευρώπη, με τους χρήστες να προσπαθούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε περιεχόμενο που δεν είναι διαθέσιμο δωρεάν. Στην Ελλάδα, οι αγορές για microtransactions φτάνουν τα 50 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, ενώ οι περισσότεροι χρήστες δεν είναι πεπεισμένοι ότι θα αποκτήσουν κάτι περισσότερο από το παιχνίδι.
Ένα παράδειγμα που προκαλεί ανησυχία είναι το παιχνίδι “Browinner παίξτε online“, το οποίο έχει καταγραφεί ως ένα από τα πιο δημοφιλή free-to-play παιχνίδια στην Ελλάδα. Οι δημιουργοί του χρησιμοποιούν στρατηγικές όπως η “free-to-play” αρχή, αλλά με περιορισμένες δυνατότητες για τους δωρεάν χρήστες, προκαλώντας αίσθηση ανισότητας και πίεσης για αγορές προστιθέμενων αγαθών. Η έρευνα του Πανεπιστημίου Αθηνών αποδεικνύει ότι οι νέοι ηλικίας 16-25 ετών είναι οι πιο ευάλωτοι, με ποσοστό 45% να έχει αγοράσει προστιθέμενα αγαθά εντός 30 ημερών από την αρχική εγκατάσταση.
- Το 2023, οι ελληνικοί χρήστες online games πέταξαν 50 εκατομμύρια ευρώ σε microtransactions.
- Το 78% των free-to-play παιχνιδιών στην Ευρώπη είναι παγιδευμένα για τους χρήστες.
- Οι νέοι ηλικίας 16-25 ετών έχουν ποσοστό 45% να αγοράζουν προστιθέμενα αγαθά εντός 30 ημερών.
- Το 60% των χρηστών online games στην Ελλάδα έχει εμπλακεί σε οικονομική εξάρτηση.
- Οι αγορές για in-game περιεχόμενο φτάνουν τα 100 εκατομμύρια ευρώ ετησίως στην Ευρώπη.
Η ψυχολογική επιρροή: Γιατί παίζουμε και πώς μας επηρεάζουν;
Η ψυχολογία του online gaming είναι μια πολύπλοκη διαδικασία που συνδέεται με την απελευθέρωση ενδοφθάλμιων ορμονών και την απελευθέρωση από την καθημερινή ρουτίνα. Ωστόσο, η υπερβολική χρήση μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα όπως η αύξηση της επιθυμίας για περισσότερη διασκέδαση, η απώλεια της ικανότητας να αποσπούν την προσοχή μας από άλλες δραστηότητες και ακόμη και η ανάπτυξη συναισθηματικών προβλημάτων. Σύμφωνα με μελέτες του Πανεπιστημίου Πατρών, το 35% των παικτών online games στην Ελλάδα αναφέρει ότι η υπερβολική χρήση τους έχει επηρεάσει αρνητικά την εργασία ή τις σπουδές τους.
Οι παιχνίδια όπως το “Browinner παίξτε online” χρησιμοποιούν τεχνικές που ενισχύουν την ψυχολογική εξάρτηση, όπως η συνεχής παρουσίαση νέων επιπέδων ή προοπτικών, η χρήση βραβείων και η δημιουργία αίσθησης κοινωνικής αποδοχής. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η διαρκής κίνηση προς την επίτευξη νέων στόχων μπορεί να δημιουργήσει ένα φαινόμενο παρόμοιο με την εξάρτηση από ουσίες, με τους χρήστες να αισθάνονται άβολα χωρίς την διαρκή χρήση του παιχνιδιού.
Πώς μπορούμε να προστατευτούμε;
Η καλύτερη προστασία από την παγίδα των online games είναι η ενημέρωση και η ανάπτυξη στρατηγικών για να διατηρήσουμε τον έλεγχο. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τις πραγματικές επιλογές που έχουμε και να αποφεύγουμε τις στρατηγικές που ενισχύουν την εξάρτηση. Για παράδειγμα, μπορείτε να επιλέξετε να παίζετε μόνο σε παιχνίδια με ξεκάθαρες οικονομικές πολιτικές, να ρυθμίζετε τα όρια χρόνου και να αποφεύγετε την αγορά προστιθέμενων αγαθών αν δεν έχετε ανάγκη.
Επιπλέον, η υποστήριξη από φίλους ή οικογένεια μπορεί να βοηθήσει να διατηρήσετε την ισορροπία. Οι οργανισμοί όπως η Ελληνική Εταιρεία Ψυχιατρικής Υγείας προσφέρουν συμβουλευτικές υπηρεσίες για όσους αισθάνονται ότι η χρήση τους έχει γίνει εξάρτηση. Η συνειδητοποίηση και η πρόληψη είναι κλειδιά για να διατηρήσουμε την ισορροπία μεταξύ διασκέδασης και υγείας.
Spanish 
English